Radye Temel Maliyeti 2026: m² Fiyatları ve Hesaplama

Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Kaynaklar yazının sonundadır.

Radye temel, binanın oturduğu tüm tabanı tek parça betonarme bir plakla örten sığ temel sistemidir. Kolon ve perdelerden gelen yükleri geniş bir zemin yüzeyine yaydığı için özellikle taşıma gücü düşük zeminlerde, farklı oturma riski olan arsalarda ve bodrumlu yapılarda tercih edilir. Bu yazıda radye temel maliyetini, uydurma birim fiyatlarla değil, doğrulanmış Ekim 2026 piyasa fiyatları ve metraj formülleriyle çıkarıyoruz: beton hacmi, demir tonajı ve grobeton miktarı, kalınlığa bağlı olarak nasıl değişir, 100 m² bir ev örneğinde toplam ne tutar — hepsi adım adım aşağıda.

Önemli bir ayrımı başta yapalım: bu yazıdaki tutarlar malzeme bedelidir — beton, demir ve grobeton. Kalıp işçiliği, su yalıtımı (bohçalama), drenaj ve hafriyat bu tutarların dışındadır; onları ayrıca bütçelemeniz gerekir. Fiyatların kaynağı İnsaPedia'nın Ekim 2026 piyasa ortalamalarıdır ve her kalemin KDV durumu kaynakta ayrıca belirtilmiştir.

1. Radye Temel Nedir ve Ne Zaman Tercih Edilir?

Radye temel (radye jeneral temel), yapının tüm tabanını kesintisiz bir betonarme plak hâlinde kaplar. Kat döşemelerinin tam tersi mantıkla çalışır: döşemede yükler aşağı aktarılırken, radye temelde kolonlardan gelen noktasal yükler plağa basar, zemin ise tabandan yukarı doğru yayılı bir reaksiyonla karşı koyar. Temel alanı büyüdükçe zemine iletilen ortalama gerilme küçüldüğü için zayıf zeminlerde bile gerilmeler, zeminin emniyet gerilmesinin altında tutulabilir.

Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY-2018) ve zemin mekaniği ilkelerine göre radye temeli öne çıkaran durumlar şunlardır: zemin taşıma kapasitesinin düşük olması, sürekli (mütemadi) temel ampatmanlarının toplam taban alanının bina oturum alanının %50'sini aşması, farklı oturma riskinin yüksek olması, çok katlı yapılarda kolon yüklerinin çok yüksek olması, yeraltı su seviyesinin temel kotunun üzerinde olması ve deprem bölgelerinde sıvılaşma riskidir. Hangi temel tipinin sizin arsanıza uygun olduğunu ise yalnızca zemin etüdü raporu söyler — temel tipi, rapordaki yatak katsayısı ve zemin sınıfına göre statik proje müellifi tarafından belirlenir.

2. Radye Temel Çeşitleri: Kirişsiz, Kirişli, Mantar ve Kutu

En yaygın tür kirişsiz (düz plak) radyedir: plak sabit kalınlıktadır, kolonlar doğrudan plağa oturur. Kalıp işçiliği çok basittir — yalnızca temel dış çevre kalıbı çakılır — ve bodrum tabanı kendiliğinden düz oluşur. Dezavantajı, kolon diplerinde zımbalama gerilmelerinin yüksek olmasıdır; bu yüzden plak kalın tutulur. Kirişli radyede kolon sıraları boyunca betonarme kirişler (hatıllar) tertiplenir; kirişler üstteyse düz kirişli, alttaysa ters kirişli sistem olur. Mantar (tablalı) radyede yalnızca kolon altları kalınlaştırılarak zımbalama karşılanır. Kutu temel ise radye plağın üzerine bodrum perdeleri ve bodrum tavan döşemesi eklenerek oluşturulan kapalı kutu sistemdir. Maliyet hesabı açısından fark şudur: kirişli ve kutu sistemlerde beton ve demir metrajı artar ama plak kalınlığı düşebilir; kesin metrajı yalnızca statik proje verir.

Plak kalınlığı konusunda TBDY-2018'in kuralı nettir: kirişsiz radye temelde asgari plak kalınlığı 30 cmdir. Konutlarda plak kalınlığı kat sayısına göre genellikle 50 cm ile 120 cm arasında değişir. Bu yazıdaki örnek hesaplar 30 cm ve 50 cm plak üzerinden yapılmıştır — 120 cm'lik çok katlı bina plakları bu örneklerin dışındadır.

3. Radye Temel Metrajı Nasıl Hesaplanır? (Formüller)

Metraj üç kalemden oluşur ve her biri basit bir formülle bulunur. Fire payı, beton ve demire ayrı ayrı %5 olarak uygulanır:

• Beton hacmi: temel alanı × plak kalınlığı. 100 m² oturum × 0,50 m = 50 m³ net beton; %5 fire ile sipariş 52,5 m³ olur.
• Demir tonajı: net beton hacmi × donatı yoğunluğu. Radye betonunda donatı yoğunluğu tipik olarak 80–130 kg/m³ aralığındadır; bu yazıdaki örneklerde orta değer olan 105 kg/m³ kullanılmıştır. 50 m³ × 105 kg/m³ = 5,25 ton; %5 fire ile 5,51 ton.
• Grobeton: temel altına 10 cm kalınlığında, düşük dozlu (C16/20) tesviye betonu serilir. 100 m² oturumda bu yaklaşık 10 m³ eder; kenarlardan 10 cm taşırma payıyla birlikte 10,2 m³ olarak hesaplanır.
• Kalıp: radyede yalnızca dış çevre kalıbı gerekir; kalıp alanı, temel çevresi × plak kalınlığıdır. Kalıp işçilik bedeli bu yazıdaki malzeme tutarlarına dahil değildir.

Kendi projenizin metrajını çıkarmak için beton metrajı hesaplama ve demir metrajı hesaplama araçlarını kullanın — buradaki değerler ortalama bir konut içindir, zemin etüdü ve statik proje sonucu değişir.

4. 2026 Radye Temel Birim Fiyatları

Aşağıdaki birim fiyatlar, İnsaPedia'nın Ekim 2026 piyasa ortalamalarıdır. C30 hazır beton fiyatı KDV hariç olarak verilmiştir; demir ve grobeton fiyatlarında kaynağın KDV notu ayrıca belirtilmemiştir, bu yüzden teklif alırken KDV'nin dahil olup olmadığını yazılı olarak sormanız gerekir.

Karşılaştırma için sitemizin malzeme fiyat panosundaki 27 Ekim 2026 tarihli değerler şöyledir: demir 32.500 TL/ton, C25 beton 3.100 TL/m³. Pano demir fiyatı, İnsaPedia ortalamasının biraz altındadır; C25 ile C30 arasındaki sınıf farkı da beton fiyatındaki farkı açıklar. Bu yazıdaki hesap, radye için uygun sınıf olan C30 üzerinden ve İnsaPedia fiyatlarıyla yapılmıştır.

5. 100 m² Ev Örneği: Radye Temel Malzeme Bedeli (30 cm ve 50 cm)

100 m² oturumlu tek katlı bir evde, kirişsiz radye temelin malzeme bedeli kalınlığa göre şöyle değişir. Hesap, Bölüm 3'teki formüller ve Bölüm 4'teki birim fiyatlarla yapılmıştır:

Bu tutarlar, kaynağın kendi örnek hesabıyla da tutarlıdır: İnsaPedia'nın 336 m² oturumlu, 60 cm plaklı örneğinde malzeme bedeli 1.630.832 TL, yani yaklaşık 4.854 TL/m² çıkmıştır (KDV, işçilik, yalıtım ve hafriyat hariç). Plak kalınlaştıkça m² maliyeti artar; 30 cm plaklı temel, 50 cm plaklı temele göre malzeme bedelinde yaklaşık 151.000 TL daha ucuzdur. Ancak kalınlık bir tasarruf kalemi değildir — kalınlığı statik proje ve zemin etüdü belirler, bütçe belirlemez.

Radye malzeme bedelini evin tamamı içinde doğru yere koymak için şu bantları kullanın: MaliyetHesap'ın yayımladığı 2026 bantlarına göre kaba inşaat 9.500–13.500 TL/m² (piyasa aralığı), anahtar teslim 22.000–35.000 TL/m² (piyasa aralığı) aralığındadır. 100 m² evde kaba inşaat 950.000–1.350.000 TL tutar; radye malzeme bedeli (258.000–409.000 TL) bu kalemin bir parçasıdır, üzerine kalıp işçiliği, yalıtım ve hafriyat eklenir. Resmî tebliğdeki 21.050 TL/m² (resmî tebliğ bazlı) ise bir piyasa fiyatı değil, resmi işlemlerde kullanılan resmî matrahtır — radye fiyatıyla karıştırılmamalıdır.

6. Maliyeti Artıran Faktörler ve Teklif Alırken Kontrol Listesi

Aynı oturum alanında bile radye temel bütçesi ciddi ölçüde değişebilir. Bütçeyi yukarı çeken başlıca kalemler: zayıf zemin nedeniyle kalınlaşan plak ve artan donatı, yeraltı suyu varsa bohçalama su yalıtımı (membran + koruma betonu), çevre drenajı, bodrumlu projelerde derinleşen hafriyat ve kirişli/kutu sistemlerde artan kalıp işçiliğidir. Bu kalemlerin hiçbiri yukarıdaki malzeme bedeline dahil değildir; teklif alırken her birinin ayrı satırda yazılı olduğundan emin olun.

1. Zemin etüdü raporunu önce alın: Temel tipi ve plak kalınlığı, rapor olmadan seçilemez. Raporsuz verilen "radye fiyatı" bir tahmindir, teklif değildir.
2. Beton sınıfını teklifte yazdırın: C25 ile C30'un m³ fiyatı farklıdır; teklifte sınıf, pompa durumu ve KDV açıkça yazmalıdır.
3. Fire payını konuşun: %5 fire bu yazıdaki hesapta kullanılmıştır; sipariş miktarını santral ve demirciyle birlikte netleştirin.
4. Yalıtım ve drenajı ayrı sorun: Bohçalama membranı ve çevre drenajı, malzeme bedeline dahil değildir; bu kalemler olmadan temel bütçesi eksik çıkar.
5. Toplam bütçeyi araçla kontrol edin: toplam bütçe hesaplama aracıyla radye kalemini evin tamamının bütçesine ekleyerek kontrol edin.

7. Sık Yapılan Hatalar

En yaygın hata, radye kalınlığını bütçeye göre inceltmektir: 30 cm asgari kalınlıktır ve altına inmek TBDY-2018'e aykırıdır; kalınlık kararı statik proje müellifinindir. İkinci hata, beton siparişinde fire payını hesaba katmamaktır — eksik beton, soğuk derz ve ikinci sevkiyat demektir. Üçüncü hata, yalnızca m² birim fiyatına bakmaktır: 4.854 TL/m² gibi bir rakam, hangi kalınlık ve hangi kapsam için geçerli olduğu sorulmadan karşılaştırılamaz. Dördüncü hata ise su yalıtımını temel bittikten sonra düşünmektir: bohçalama, beton dökülmeden önce planlanır; sonradan eklenen yalıtım, baştan yapılanın yerini tutmaz.

Sıkça Sorulan Sorular

Son güncelleme: 12 Kasım 2026